Yoksulluk Nafakası Nedir? Şartları Nelerdir Kimler Talep Edebilir?

Yoksulluk nafakası, boşanmaya bağlı olarak ekonomik açıdan zor duruma düşecek eşin zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için ödenen bir nafaka türüdür. Yoksulluk nafakası şartları arasında yer alan en önemli husus nafaka talebinde bulunan eşin daha ağır kusurlu olmaması gerektiğidir. Yoksulluk nafakası süresi bakımından yıllardır iç hukukumuzda tartışma konusu olmakla beraber geçtiğimiz günler içerisinde Anayasa Mahkemesi vermiş oldu kararında Türk Medeni Kanununun 175. Maddesinde yer alan “süresiz” ibaresi oy çokluğu ile iptal edilmiştir. Bu yüksek yargı organı sonucunda süresiz nafakanın kaldırılması konusunda önemli bir hukuk adım atıldığını söyleyebiliriz. 

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası henüz yeni bir düzenleme yapılmadığından süresiz nafaka uygulama hala iç hukukumuzdaki geçerliliğini sürdürmektedir. Önümüzdeki yasama yılı içerisinde mevcut iptal kararı da göz önüne alınarak süresiz yoksulluk nafakasına yönelik yeni bir düzenlemenin yapılacağını düşünmekteyiz. 

Yoksulluk Nafakası Nedir?

Evlilik birliğinin sona ermesi ile eşler arasında bir ekonomik dengesizliğin oluşması mümkün hale gelebilmektedir. Bu ekonomik dengesizlik nedeniyle eşlerden birisi yoksulluğa düşecek durumda olması halinde bu olumsuz ekonomik değişikliğin önüne geçilmesi için zorunlu ihtiyaçlarını daha karşılamayacak durumda olacak daha az kusurlu eşe ödenen nafaka türüne yoksulluk nafakası adı verilir. Sadece eşin yoksulluğa düşecek olması bunun için yeterli olmayıp aşağıda detaylarını paylaşacağımız yoksulluk nafakası şartları oluşması gerekir. 

Yoksulluk Nafakası TMK 175

Yoksulluk nafakasının yasal dayanağını Türk Medeni Kanunumuzun 175. Maddesi oluşturur. 

TMK 175; Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. 

Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.

Yoksulluk Nafakası Şartları

Eşlerin boşanmış olmaları doğrudan yoksulluk nafakası yükümlülüğünü doğurmaz. Bununla beraber yoksulluk nafakası şartlarının oluşması gerekir. Sürecin doğru yönetilmesi için deneyimli bir Kartal nafaka avukatından destek alabilirsiniz.

Gerek TMK 175 maddesi gerekse bu konuda yargı kararlarını dikkate alarak yoksulluk nafakası şartlarını aşağıdaki gibi özetleyebiliriz. 

Yoksulluğa Düşecek Olmak 

Yoksulluk nafakasının en temel şartı nafaka talebinde bulunan eşin yoksulluğa düşecek olmasıdır. TMK 175 maddesinde yer alan yoksulluk, eşin temel yaşam ihtiyaçlarını ile zorunlu ihtiyaçlarını karşılayamayacak durumda olması gerektiği halidir. Bununla beraber söz konusu yoksulluk halinin boşanmaya bağlı olarak ortaya çıkmış olması gerekir. 

Daha Ağır Kusurlu Olmamak

Yoksulluk nafakası şartları arasında yer alan diğer bir önemli şart ise kusur durumudur. Kural olarak nafaka talebinde bulunan eşin diğer eşten daha az kusurlu olması gerekir. Eşin tamamen kusurlu olması veya diğer eşten daha fazla kusurlu olması halinde yoksulluk nafakası şartları oluşmaz. Buna karşın eşin kısmen de olsa kusurlu olmasına rağmen kusur oranının daha az olması nafaka alacaklısı olmaya engel değildir. Boşanmada eşlerin kusur durumları ayrıca yoksulluk nafakası hesaplaması yapılırken dikkate alınan bir unsurdur. 

Nafaka Yükümlüsünün Ödeme Gücü Bulunmalıdır

Yoksulluk nafakası şartlarının oluşması için sadece eşin yoksulluğa düşecek olması yeterli değildir. Bununla beraber boşanma sonrası nafaka yükümlüsü olacak eşin bu nafakayı ödeme bulunması gerekir. Unutmamak gerekir ki nafaka uygulamasındaki genel amaç boşanma gelir durumu bakımından eşler arasında adil bir dengenin oluşturulmasıdır. 

Bu nedenle nafaka yükümlülüğü belirlenirken ve yoksulluk nafakası hesaplaması yapılırken bu denge göz önüne alınır. Boşanma sonrası belirlenecek nafaka nedeniyle nafaka alacaklısı eşin olağandan fazla zenginleşmesi ve buna bağlı olarak nafaka yükümlüsü eşin yoksullaşması beklenemez. 

Yoksulluk Nafakası Talep Edilmiş Olmalıdır

Yoksulluk nafakasının belirlenmesi hakim tarafından re’sen gözetilen bir durum değildir. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin boşanma davası sırasında veya boşamanın gerçekleşmesinden sonra 1 yıl içerisinde bu yönde bir talepte bulunması gerekir. 

Yoksulluk Nafakası Süresi

Türk Medeni Kanunumuzun 175. Maddesinde de belirtildiği gibi yoksulluk nafakası, nafaka yükümlüsünün mali gücü oranında süresiz olarak ödenir. Nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu nafaka ödemeye elverişli olduğu sürece, süresiz olarak ödenebilmektedir. 

Ancak yazımızın başında da belirttiğimiz gibi Haziran 2026 yılında Anayasa Mahkemesi TMK 175 maddesinde yer alan süresiz nafaka yükümlülüğünün hukuka aykırı olduğu yönünde önemli bir karar vermiştir. Bu karar sonrası henüz yasal bir düzenleme yapılmadığın bir süre daha süresiz nafaka uygulanmasının yasalarımızda yer alacağını söyleyebiliriz. Bu iptal kararı sonrası yeni düzenleme yapılması halinde uzun zamandır tartışma konusu olan süresiz nafakanın tamamen kaldırılacağını düşünmekteyiz. 

Her ne kadar mevcut düzenlemelerimiz süresiz nafakaya elverişli olsa da yazımızın ilerleyen bölümlerinde değineceğimiz yoksulluk nafakası şartlarının ortadan kalkması ile açılacak olan nafaka iptal davası ile bu nafakanın sona ermesi mümkündür. 

Yoksulluk Nafakası Hesaplama Nasıl Yapılır?

Yoksulluk nafakası hesaplama işlemi yapılırken kullanabileceğimiz genel bir formül yoktur. Yoksulluk nafakası miktarının belirlenmesinde mahkeme tarafından farklı kriterler göz önüne alınır. 

Yoksulluk nafakası ne kadar olduğu sorusuna tam olarak bir cevap veremesek de; Bir hesaplama yapılırken dikkate alının kriterler hakkında bilgi sahibi olmamız nafaka hesaplaması konusunda da yaklaşık olarak fikir sahibi olmamız için yeterli olabilecektir. Nafaka hesaplaması yapılırken dikkate alınan unsurları aşağıdaki gibi özetlememiz mümkündür. 

Tarafların Ekonomik Durumları

Yoksulluk nafakası hesaplama işlemi yapılırken ilk olarak tarafların ekonomik durumları dikkate alınır. Yoksulluk nafakası şartları başlığımızda da belirttiğimiz gibi öncelikle boşanma nedeniyle bir eş yoksulluğa düşecek olması gerektiği gibi diğer eşinde nafaka ödemeye ekonomik anlamda imkanını bulunması gerekir. 

Eşlerin boşanma sonrasında düşeceği yoksulluğun boyutu ile nafaka yükümlüsü eşin ekonomik durumu dikkate alınarak hakkaniyetli bir miktar belirlenir. 

Eşlerin Kusur Durumu

Eşlerin kusur durumu yoksulluk nafakası hesaplaması yapılırken doğrudan etkili olan bir durum değildir. Kusur durumu daha çok yoksulluk nafakası şartları arasında yer alır. Ancak bazı durumlarda nafaka miktarı konusunda bir takdir kullanırken nafaka talebinde bulunan eşin evlilik birliğinin sona ermesinde olan kusuru dikkate alınabilmektedir. 

Tarafların Yaşam Standartları

Yoksulluk nafakası hesaplama işlemi yapılırken dikkate alınan diğer bir unsur evlilik birlikteliği devam ederken ve evlilik birliğinin sona ermesinden sonraki özellikle nafaka talebinde bulunan eşin yaşam standartlarında bir değişikliğin olup olmadığıdır. Evlilik süresince yüksek gelire bağlı olarak kişinin boşanma sonrasındaki yaşam standartlarındaki olumsuz değişikliğin en aza indirilmesi dikkate alınarak bir hesaplama yapılır. 

Tarafların Mesleki Durumları

Nafaka talebinde bulunan eşin yaş durumu, sağlık durumu veya eğitim durumunun evlilik birliğinin sona ermesinden sonra çalışmaya imkan verecek şekilde olması doğrudan nafaka yükümlülüğünün belirlenmesine etkili değildir. Ancak nafaka talebinde bulunan eşin düzenli gelir elde etmesinin önünde bir engel bulunmaması zaman zaman nafaka hesaplaması yapılırken dikkate alınan bir unsurdur. 

Anlaşmalı Boşanmada Yoksulluk Nafakası

Anlaşmalı boşanmada, yoksulluk nafakası şartları ve özellikle yoksulluk nafakası hesaplaması yapılırken eşler arasında kabul edilen kurallar dikkate alınır. Anlaşmalı boşanma bu durum tamamen tarafların özgür iradelerine bırakılmıştır. Her iki eş anlaşmalı boşanma protokolü ile yoksulluğa düşecek olan eş için nafaka ödemeyi kabul edebileceği gibi, yoksulluk nafakası miktarı konusunda da anlamaya varmış olmaları gerekir. 

Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Kesilir?

Yoksulluk nafakası genel olarak yukarıda özetlemiş olduğumuz yoksulluk nafakası şartlarının ortadan kalkması ile kesilir. Bununla birlikte yoksulluk nafakasının kesilmesine neden olabilecek durumları aşağıdaki sıralayabiliriz.

• Nafaka alacaklısı tarafın yeniden evlenmesi
• Tarafların herhangi birisinin ölümü
• Nafaka alacaklısı eşin resmi nikah olmaksızın evli gibi hayat sürmesi
• Nafaka alacaklısı eşin haysiyetsiz hayat sürmesi (Örnek; alkol bağımlılığı, uyuşturucu madde bağımlılığı veya gece hayatına düşkünlük gibi)
• Yoksulluğun ortadan kalkması
• Nafaka yükümlüsü tarafın ödeme gücünün ortadan kalkması
• Tarafların karşılıklı olarak anlaşmaya varmış olmaları

Durum	Nafakanın Sona Erme Şekli
Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi	Kendiliğinden sona erer
Taraflardan birinin ölümü	Kendiliğinden sona erer
Evli gibi birlikte yaşama	Nafaka İptali Davası
Yoksulluğun ortadan kalkması	Nafaka İptali Davası
Haysiyetsiz hayat sürme	Nafaka İptali Davası

 

Eşit Kusur Halinde Yoksulluk Nafakası

Yukarıda da belirttiğimiz gibi yoksulluk nafakasının en temel şartı talepte bulunan eşin diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması gerektiğidir. Türk Medeni Kanunumuzun 175. Maddesine göre eşit kusur söz konusu olması nafaka talebinde bulunmaya engel bir durum değildir. 

Yoksulluk Nafakasında Zamanaşımı Süreleri

Yoksulluk nafakası zamanaşımı sürelerinde genellikle iki farklı zamanaşımı süresi ön plana çıkar. 

• Yoksulluk Nafakası Talep Etme Süresi

Boşanma davası ile birlikte nafaka ve maddi / manevi tazminat talep etme hakkı vardır. Herhangi bir sebeple nafaka talebinde bulunulmamış olması halinde boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 (bir) yıl içerisinde nafaka davası şeklinde ayrıca talepte bulunulması gerekir. 

• Birikmiş Nafaka Alacaklarında Zamanaşımı Süresi

Birikmiş nafaka alacaklarının tahsili konusunda Türk Borçlar Kanunu ile İcra ve İflas Kanununa göre hukuki işlemler yapılır. Buna göre nafaka alacaklarında zamanaşımı süresinin 10 (on) yıl olduğunu söyleyebiliriz. Nafaka genellikle her ay ödenmesi nedeniyle son ödenmeyen nafakadan itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Nafaka Davası Nasıl Açılır?

Nafaka davaları nafakanın kaldırılması davası, nafaka talebi veya nafakanın arttırılması şeklinde açılabilecektir. 

• Nafaka Davası; Boşanma davası ile birlikte nafaka talebinde bulunulmaması halinde boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içerisinde açılır.
• Nafakanın İptali Davası; Yoksulluk nafakası şartlarının ortadan kalkması halinde nafakanın iptali amacıyla açılır. 
• Nafakanın Arttırılması / Azaltılması Davası; Tarafların ekonomik koşullarında meydana gelen değişiklik veya mevcut ekonomik koşullar dikkate alınarak daha önce belirlemiş olan nafaka miktarının arttırılması veya azaltılması talebi ile açılır. 

Yoksulluk Nafakasında Görevli ve Yetkili Mahkemeler

Bütün aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda olduğu gibi yoksulluk nafakasının iptali, nafaka bağlanması talebi veya nafakanın azaltılması veya arttırılması talepleri; Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkemeler ise genellikle davacının ikamet etmiş olduğu yer mahkemesi olmakla beraber; Davalının ikamet etmiş olduğu yer mahkemelerinde de bu davaların açılması mümkündür. 

Yoksulluk Nafakası Nedir (Özet Bilgiler)

Konu	Açıklama
Yoksulluk Nafakası Nedir?	Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen nafaka türüdür
Hukuki Dayanak	Türk Medeni Kanunu madde 175
Kimler Talep Edebilir?	Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek ve daha ağır kusurlu olmayan eş talep edebilir
Ne Zaman Talep Edilir?	Boşanma davası sırasında veya belirli şartlarda sonrasında (boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde)
Nasıl Belirlenir?	Tarafların gelir durumu, ihtiyaçları ve ekonomik koşulları dikkate alınır
Nasıl Sona Erer?	Yeniden evlenme, ölüm veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi durumlarda (nafaka iptali davası)

 

SIK SORULAN SORULAR

Yoksulluk Nafakası Ne Kadar 2026?

Yoksulluk nafakası miktarı belirlenirken farklı birçok kriter göz önüne alınır. Uygulamada genel bir nafaka miktarı belirlenmemiştir. Nafaka miktarına etki eden en önemli husus tarafların sosyal ve ekonomik durumudur. Boşanma sonrası nafaka talebinde bulunan eşin düşeceği yoksulluğun boyutu ile nafaka yükümlüsü eşin düzenli gelirine göre bir miktar belirlenir. 

Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Kalkacak?

Yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılacağı yönünde bir düzenleme henüz söz konusu değildir. Ancak uzun yıllardır tartışma konusu olan süresiz nafaka uygulamasının kaldırılması yönünde bir yasal düzenleme yapılması beklenmektedir. 

Anlaşmalı Boşanmada Yoksulluk Nafakası Ödenir Mi?

Tarafların bu konuda anlaşmış olmaları ve bu anlaşmalarını usulünce düzenlenmiş olan anlaşmalı boşanma protokolü ile resmileştirmeleri halinde anlaşmalı şekilde gerçekleşen boşanmalarda da yoksulluk nafakası ödenmesinin önünde hukuki bir engel yoktur. 

Yoksulluk Nafakası Maaşın Yüzde Kaçı?

Yoksulluk nafakası miktarı konusunda genel bir belirleme yapılmadığı gibi nafaka yükümlüsünün maaşının yüzde kaçı oranında nafaka miktarı belirleneceği konusunda da bir düzenleme yoktur. Her durumda tarafların ekonomik durumları, yasam standartları ve ödeme güçleri değerlendirilir. Miktar belirlenirken nafaka talebinde bulunan eşin ekonomik gücü ve düşeceği yoksulluğun oranı dikkate alınırken, nafaka yükümlüsü eşin de aynı şekilde ödeme gücü dikkate alınarak bir miktar tayin edilir. 

Erkek Yoksulluk Nafakası Alabilir Mi?

Yukarıda belirtmiş olduğumuz yoksulluk nafakası şartlarının oluşması halinde erkeğin de; Kadından nafaka talep etmesi ve sonrasında erkek lehine nafakaya hükmedilmesinin önünde bir engel yoktur. Türk Medeni Kanunumuzda sadece kadının veya erkeğin nafaka alabileceği yönünde bir ayrım yapılmamıştır. 

Yoksulluk Nafakasını Kim Öder?

Yoksulluk nafakası, evlilik birliğinin sona ermesine bağlı olarak yoksulluğa düşecek olan eşe diğer eş tarafından ödenir. Kural olarak kadın eş veya erkek eşin nafaka ödemesi konusunda bir ayrım yapılmamıştır. 

Çalışan Kadına Yoksulluk Nafakası Verilir Mi?

Kadının çalışmış olması doğrudan evlilik birlikteliği sonrasında yoksulluğa düşeceğine engel bir durum değildir. Bu nedenle çalışan kadına nafaka ödenmesi mümkün hale gelebilmektedir. Mahkemece dikkate alınan en önemli unsur kadının yoksulluğa düşecek olup olmadığıdır. Bununla beraber nafaka yükümlülüğünün belirlenmesinden sonra kadının çalışmaya başlaması ve dolayısıyla kendi zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabilecek ekonomik güce ulaşması halinde bu durum nafakanın iptali davasına konu edilebilecektir. Bu durumda yeniden bir değerlendirme yapılarak kadın lehine ödenen nafakanın iptaline karar verilmesi mümkündür. 

Hakim Nafakayı Neye Göre Belirler?

Nafaka miktarını belirleyen en önemli unsur tarafların ekonomik durumlarıdır. Boşanma sonrası eşin düşeceği yoksulluğun boyutu ile diğer eşin ödeme gücü arasında bir denge oluşturularak nafaka miktarı belirlenir. 

Kadın Hangi Şartlarda Nafaka Alamaz?

Türk Medeni Kanunumuzun 175. Maddesinde de belirtildiği gibi kadının diğer eşten daha ağır kusurlu olması halinde nafaka yükümlülüğü doğmaz. Bununla birlikte kadın eşin boşanma sonrasında yoksulluğa düşmeyecek şekilde mali gücü bulunması halinde kadın lehine nafakaya hükmedilmez. 

Yoksulluk Nafakasında Kusur Önemli Mi?

Evet, yoksulluk nafakasında kusur önemlidir. Kural olarak tamamen kusurlu olan eş veya diğer eşten daha ağır kusuru bulunan eş lehine yoksulluk nafakasına hükmedilmesi mümkün değildir. 

Nafaka Davasında Avukat Ücretini Kim Öder?

Kural olarak açılacak olan bütün hukuk davalarında yargılama giderleri, harç ve masraflar ile vekalet ücreti (avukat ücreti) davacı tarafından peşin olarak ödenir. Yargılama sonunda davanın, davacı lehine sonuçlanması halinde tüm bu ücretler davalı taraftan tahsil edilerek tekrar davacı tarafa ödenir. 

Yoksulluk Nafakasını Ödemezsem Ne Olur?

Yasal süreler içerisinde yoksulluk, iştirak veya tedbir nafakasının ödenmemesi halinde nafaka alacaklısı tarafından icra takibi başlatılabilir.

Başlatılan icra takibi sonrasında birikmiş ve ödenmeyen nafaka borçlarının cebri icra yolu ile tahsili mümkün hale gelir. 

Yoksulluk Nafakasını Kimler Talep Edebilir?

Yoksulluk nafaka şartları oluşması halinde kadın veya erkek fark etmeksizin her iki eş birbiriden nafaka talebinde bulunabilir. Bunun için genel koşul; Nafaka talebinde bulunan eşin daha ağır kusurlu olmaması gerektiği, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması ve diğer eşin nafaka ödemeye mali gücünün yeterli olması gerektiğidir.