Nafaka Kaldırılabilir mi? Evet. Yoksulluk nafakası, nafaka alan eşin yeniden evlenmesiyle ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Nafaka alanın evlenmeden biriyle evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz bir hayat sürmesi hâlinde ise nafaka, açılacak bir davayla kaldırılabilir.[1]
Nafakanın nasıl bağlandığı nasıl nafaka alınır rehberinde. Bu yazı, bağlanmış bir nafakanın hangi durumlarda ve nasıl sona erdiğini anlatıyor.
Nafaka Kendiliğinden Ne Zaman Sona Erer?
İki durumda dava açmaya gerek yoktur:[1]
- Nafaka alan eş yeniden evlenirse. Evlilik tarihinden itibaren nafaka borcu kendiliğinden biter.
- Taraflardan biri ölürse. Nafaka borcu mirasçılara geçmez.
Bu durumlarda icra dairesine evlilik ya da ölüm kaydını gösteren nüfus kayıt örneğiyle başvurmak, devam eden takibin durdurulması için yeterlidir.
Bunlardan ayrı olarak tedbir nafakası, boşanma kararı kesinleştiğinde kendiliğinden sona erer. Kararda yoksulluk ya da iştirak nafakasına hükmedildiyse ödeme o andan itibaren bu nafakalar üzerinden devam eder.
Hangi Durumlarda Nafaka Kaldırma Davası Açılır?
Kanun, nafakanın mahkeme kararıyla kaldırılabileceği üç durum sayar:[1]
- Nafaka alanın evlenmeden biriyle evli gibi yaşaması.
- Yoksulluğunun sona ermesi. Örneğin nafaka alan eşin düzenli ve yeterli bir gelire kavuşması, emekli maaşı bağlanması ya da miras yoluyla önemli bir mal varlığı edinmesi.
- Haysiyetsiz bir hayat sürmesi. Toplumca onur kırıcı sayılan bir yaşam tarzı.
Bu durumlar kendiliğinden sonuç doğurmaz. Nafaka ödeyen taraf dava açmadıkça borç devam eder.
Eski Eşin İşe Girmesi Nafakayı Kaldırır mı?
Her zaman kaldırmaz. Mahkeme, nafaka alan tarafın yeni gelirinin düzenli olup olmadığına ve onu yoksulluktan gerçekten kurtarıp kurtarmadığına bakar. Yargıtay uygulamasında asgari ücret düzeyindeki bir gelir, tek başına yoksulluğun sona erdiğini göstermeyebilir. Bu durumda nafakanın tamamen kaldırılması yerine azaltılması gündeme gelir.
Geliri yüksek, sürekli bir işe girilmesi ya da emekli maaşı bağlanması ise kaldırma talebini güçlendirir. Bunu göstermek için SGK hizmet dökümü ve maaş bilgisi mahkemeden istenebilir.
Evlenmeden Birlikte Yaşamak Nafakayı Kaldırır mı?
Kaldırabilir, ama yalnızca ilişki evlilik gibi sürekli ve düzenli bir birlikteliğe dönüştüyse. Arada sırada görüşmek ya da bir arkadaşlık ilişkisi yeterli görülmez. Uygulamada en çok kullanılan deliller şunlar:
- Aynı adreste oturulduğunu gösteren adres kayıtları
- Komşu ve çevre tanıkları
- Birlikte yaşamı gösteren sosyal medya paylaşımları ve fotoğraflar
- Ortak harcamalar ya da kira ödemeleri
Nafaka alan tarafın evlenmeden birlikte yaşamayı, nafakayı kaybetmemek için tercih ettiği durumlar da mahkemece bu kapsamda değerlendirilir.
İştirak Nafakası Ne Zaman Biter?
Çocuk için ödenen iştirak nafakası, çocuk 18 yaşını doldurduğunda sona erer.[1] Çocuk eğitimine devam ediyorsa ödeme kendiliğinden sürmez; ergin çocuk eğitimi süresince ana ve babasından ayrıca yardım nafakası isteyebilir.
Çocuğun velayeti değişirse, eski velayet sahibine ödenen iştirak nafakasının kaldırılması da gündeme gelir. Bu talep çoğu zaman velayetin değiştirilmesi davasıyla birlikte karara bağlanır.
Anayasa Mahkemesi Kararı Mevcut Nafakaları Kaldırdı mı?
Hayır. Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” bağlanmasına imkân veren ibareyi iptal etti; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.[2] İptal kararları geriye yürümediği için bugün ödenen nafakalar bu karar nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Kararın ayrıntıları ve mevcut nafakalara olası etkisi yoksulluk nafakası yazısında.
Nafaka Kaldırma Davası Nasıl Açılır?
Dava aile mahkemesinde açılır. Genel kurala göre yetkili mahkeme, nafaka alan tarafın yerleşim yeri mahkemesidir.[4] Dilekçede nafakanın hangi sebeple kaldırılması istendiği açıkça yazılmalı ve bu sebebi gösteren deliller eklenmelidir.
Dava açmak, ödeme yükümlülüğünü durdurmaz. Dava sürerken nafakayı tek taraflı olarak kesmek, icra takibine ve tazyik hapsine yol açabilir.[3] Bu riskin ayrıntıları nafaka ödenmezse ne olur yazısında.
Nafakayı Kaldırmak Yerine Azaltmak Mümkün mü?
Mümkün. Tarafların mali durumu değiştiyse ya da hakkaniyet gerektiriyorsa, nafakanın tamamen kaldırılması yerine azaltılması istenebilir.[1] Örneğin nafaka ödeyen tarafın geliri belirgin şekilde düştüyse ya da nafaka alanın geliri arttı ama yoksulluğu tamamen ortadan kalkmadıysa, azaltma talebi daha gerçekçi bir yoldur. Aynı hüküm nafakanın artırılmasına da uygulanır; bu konu nafaka artırılabilir mi yazısında.
Nafaka Davasında Avukat Desteği
Koza Avukatlık ve Danışmanlık olarak nafaka kaldırma ve azaltma davalarında hangi sebebin ileri sürüleceğini ve hangi delillerin toplanacağını dava açılmadan önce birlikte değerlendiriyoruz. Durumunuzu konuşmak için 0535 924 18 52 numarasından bizi arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Diğer konular aile hukuku sayfamızda.
