Şirketler hukuku, ticari işletmelerin kuruluşundan tasfiyesine kadar tüm hukuki işleyişini düzenler: şirket türünün seçimi, ana sözleşme, pay devirleri, genel kurul ve yönetim kararları, ortaklar arası uyuşmazlıklar, birleşme ve devralmalar.
Bu alanda hukuki desteğin en çok işe yaradığı an, uyuşmazlık çıktıktan sonrası değil kuruluş anıdır. Şirket türü, ana sözleşmedeki pay devri ve karar yeter sayısı hükümleri, ortaklar arasında sonradan çıkacak uyuşmazlıkların çoğunu baştan çözer ya da baştan içinden çıkılmaz hâle getirir.
Şirketler hukukunda yaptığımız işler
- Şirket kuruluşu, ana sözleşme ve ortaklık sözleşmesi hazırlanması
- Pay devri, sermaye artırımı ve azaltımı işlemleri
- Genel kurul ve yönetim kurulu kararlarının hazırlanması; kararların iptali davaları
- Ortaklar arası uyuşmazlıklar, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma
- Müdür ve yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu davaları
- Ticari sözleşmelerin hazırlanması ve incelenmesi
- Haklı sebeple fesih, tasfiye ve şirketin sona ermesi
- Ticari alacakların tahsili ve icra takipleri
Limited mi anonim mi? Pratikte fark eden nokta
Şirket türü seçilirken genellikle sermaye tutarına ve kuruluş kolaylığına bakılır. Oysa uygulamada en ağır sonucu doğuran fark başkadır: kamu borçlarından sorumluluk.
Limited şirkette ortaklar, şirketten tahsil edilemeyen vergi ve prim borçlarından sermaye payları oranında doğrudan doğruya, kişisel malvarlıklarıyla sorumludur. Anonim şirkette ise pay sahibinin böyle bir sorumluluğu yoktur; kamu borçlarından sorumluluk yönetim kurulu üyelerine yönelir. Ortağın yönetimde yer almadığı yapılarda bu ayrım belirleyici olur.
İkinci önemli fark pay devrindedir. Limited şirkette pay devri kural olarak yazılı ve noter onaylı olmalı, ayrıca genel kurulun onayından geçmelidir. Anonim şirkette nama yazılı payların devri daha esnektir, hamiline yazılı paylarda ise devir teslimle gerçekleşir. Ortaklık yapısının değişmesi bekleniyorsa bu esneklik önemlidir.
Asgari sermaye tutarları Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve dönem dönem güncellenir; kuruluş öncesinde güncel tutarın teyit edilmesi gerekir.
Ortaklar arası uyuşmazlıklar
Ortaklık uyuşmazlıkları çoğunlukla üç noktada düğümlenir: kâr dağıtılmaması, azınlıktaki ortağın bilgi alma hakkının engellenmesi ve yönetimin şirketi kendi lehine kullanması.
Kullanılabilecek yollar uyuşmazlığın ağırlığına göre değişir. Genel kurul kararına karşı iptal davası karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır — bu süre hak düşürücüdür ve uygulamada en sık kaçırılan süredir. Yönetim kurulu üyelerinin veya müdürlerin kusurlu davranışıyla şirketi zarara uğratması hâlinde sorumluluk davası gündeme gelir. Ortaklık ilişkisinin sürdürülemez hâle geldiği durumlarda ise limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, her iki şirket türünde haklı sebeple fesih yolu açıktır.
Haklı sebeple fesih davasında mahkeme şirketi feshetmek yerine, davacı ortağın paylarının gerçek değeri ödenerek ortaklıktan çıkarılmasına da karar verebilir. Uygulamada tercih edilen çözüm çoğu zaman budur.
Ticari sözleşmelerde sık atlanan maddeler
Ticari sözleşmelerde uyuşmazlık çıktığında tarafların pazarlık gücünü belirleyen şey, sözleşmenin ana konusu değil çoğu zaman sonlara doğru yazılmış maddeler olur: yetkili mahkeme ya da tahkim kaydı, cezai şart, temerrüt hâlinde uygulanacak faiz, fesih bildiriminin şekli ve süresi.
Mal alım satımında özellikle kritik bir yükümlülük vardır. Teslim sırasında açıkça görülebilen ayıpların iki gün içinde satıcıya bildirilmesi gerekir. Görülemeyen ayıplarda alıcı malı sekiz gün içinde incelemek ve ayıp tespit ederse yine bu süre içinde bildirmekle yükümlüdür. Süresinde yapılmayan ihbar, malın kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurur — sonradan açılan davanın önündeki en yaygın engel budur.
Ticari alacakların tahsili
Ticari davaların önemli bir kısmı alacak uyuşmazlığıdır. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
Alacak bir çek, bono veya poliçeye dayanıyorsa kambiyo senetlerine özgü takip yolu daha hızlı sonuç verir. Takip, itiraz ve haciz aşamalarının ayrıntısı için: icra hukuku · borç ve alacak takibi
Kartal’da şirket dosyanız için
Kuruluş, pay devri ve ortaklık uyuşmazlıklarının ayrıntılı anlatımı: Kartal şirket avukatı. Ticari sözleşmeler ve ticari dava süreçleri için: Kartal ticaret avukatı.
Ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür; Anadolu yakasındaki dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adalet Sarayı’na bağlıdır.
Süreci nasıl yürütüyoruz
Kuruluş ve sözleşme işlerinde önce ortakların birbirinden ne beklediğini konuşuyoruz: kim sermaye koyacak, kim yönetecek, ortaklardan biri ayrılmak isterse ne olacak. Ana sözleşmeyi bu cevaplar üzerine kuruyoruz — sonradan değiştirmek her zaman daha pahalı.
Uyuşmazlık dosyalarında ilk iş ticaret sicili kayıtlarını, genel kurul tutanaklarını ve pay defterini incelemek oluyor. Hangi kararın ne zaman alındığı, üç aylık iptal süresinin işleyip işlemediğini doğrudan belirliyor.