Aile hukuku, evliliğin kurulmasından sona ermesine kadar eşler ve çocuklar arasındaki kişisel ve mali ilişkileri düzenler. Boşanma davası tek bir talepten ibaret değildir: velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat çoğu zaman aynı dosyada birlikte karara bağlanır. Bir başlıkta verilen taviz diğerini doğrudan etkiler.
Bu sayfa alanın haritasıdır. Hangi konuda bilgi arıyorsanız ilgili başlıktan ayrıntılı rehbere geçebilirsiniz.
Boşanma: anlaşmalı mı, çekişmeli mi?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması ya da birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek protokolü uygun bulması gerekir. Şartlar sağlandığında tek duruşmada sonuçlanabilir.
Çekişmeli boşanma ise evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına ya da zina, hayata kast, terk gibi kanunda sayılan özel sebeplere dayanır. Burada kusur tartışması yapılır ve kusur, nafaka ile tazminat sonuçlarını doğrudan etkiler.
- Anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır? · protokol örneği · ne kadar sürer?
- Çekişmeli boşanma davası nasıl açılır? · ne kadar sürer?
- Gerekli evraklar · dilekçe nereye verilir?
- Zina nedeniyle boşanma · boşanma sebepleri
Nafaka: dört ayrı tür
Uygulamada en çok karıştırılan konu nafaka türleridir. Tedbir nafakası dava sürerken geçici olarak bağlanır. Yoksulluk nafakası boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe, kusuru diğerinden ağır olmamak şartıyla bağlanır ve süresizdir. İştirak nafakası velayeti almayan tarafın çocuğun giderlerine katılmasıdır ve kusurdan bağımsızdır. Yardım nafakası ise boşanmayla ilgisizdir; kişinin altsoyu, üstsoyu ve kardeşlerinden isteyebileceği nafakadır.
- Tedbir nafakası · yoksulluk nafakası · yardım nafakası
- Nafaka neye göre belirlenir? · artırım · kaldırılması
- Nafaka ödenmezse ne olur?
Velayet ve çocukla kişisel ilişki
Velayette tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır; anne ya da baba olmak başlı başına üstünlük sağlamaz. Mahkeme çocuğun yaşını, alışkanlıklarını, eğitim düzenini ve idrak çağındaysa görüşünü dikkate alır. Velayet kararı kesin değildir — koşullar değişirse sonradan değiştirilebilir.
- Velayet kime verilir? · hangi hâllerde babaya verilir?
- Ortak velayet · velayet değişikliği · dava ne kadar sürer?
Mal paylaşımı ve tazminat
2002’den sonra kurulan evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır: evlilik içinde emekle edinilen mallar tasfiyede paylaşılır, evlenmeden önce sahip olunan mallar ile miras ve bağış yoluyla gelenler kişisel mal sayılır. Mal paylaşımı çoğu zaman boşanma davasından ayrı bir dava olarak yürür ve boşanmanın kesinleşmesi beklenir.
Kusursuz veya daha az kusurlu eş, boşanma yüzünden mevcut ya da beklenen menfaatleri zedelenmişse maddi, kişilik hakkı saldırıya uğramışsa manevi tazminat isteyebilir.
Şiddet ve koruma tedbirleri
Şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altında bulunan kişi için 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararı alınabilir. Bu kararlar için delil veya belge sunulması gerekmez; beyan esas alınarak gecikmeksizin karar verilir. Başvuru kolluğa, savcılığa, mülki amire ya da doğrudan aile mahkemesine yapılabilir.
Dava açılır açılmaz alınabilecek kararlar
Boşanma davasının sonuçlanması aylar sürebilir, ancak taraflar bu süre boyunca korumasız kalmaz. Hâkim, dava açılır açılmaz talep üzerine ya da resen geçici tedbirler alabilir: eşlerin ayrı yaşamasına, çocuğun kimin yanında kalacağına, çocukla kişisel ilişkinin nasıl kurulacağına ve dava süresince ödenecek tedbir nafakasına karar verebilir.
Bu kararlar davanın sonucunu bağlamaz ama pratikte belirleyici olur; geçici olarak kurulan düzen, nihai kararda çoğu zaman esas alınır. Bu yüzden dava dilekçesinde tedbir taleplerinin eksiksiz ve gerekçeli yazılması, sonradan düzeltmeye çalışmaktan çok daha etkilidir.
Hangi mahkeme, nerede?
Boşanma davaları aile mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anadolu yakasındaki dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adalet Sarayı’nda bulunan aile mahkemelerinde görülür.
Kartal’da aile hukuku dosyanız için
Sürecin ayrıntılı anlatımı ve dava türlerine göre yol haritası: Kartal aile hukuku avukatı. Boşanma türüne göre hazırladığımız sayfalar: anlaşmalı boşanma · çekişmeli boşanma · nafaka davaları
Süreci nasıl yürütüyoruz
İlk görüşmede anlaşmalı yolun açık olup olmadığını konuşuyoruz. Eşler temel başlıklarda uzlaşabiliyorsa anlaşmalı boşanma hem çok daha kısa sürüyor hem de tarafları yıpratmıyor. Uzlaşma mümkün değilse hangi delillerin toplanacağını ve kusur tartışmasının nafaka ile tazminata nasıl yansıyacağını baştan planlıyoruz.
Çocuk varsa süreci ona göre kuruyoruz. Velayet ve kişisel ilişki düzeni, davanın en kalıcı sonucu; diğer başlıklar para ile telafi edilebilirken bu edilemiyor.
İlgili konularda ayrıntılı bilgi: kişisel mal sayılan değerler.
