Sabıka kaydı, resmi adıyla adli sicil kaydı, bir kişinin işlediği suçlara ve aldığı mahkeme kararlarına ilişkin bilgilerin devlet kayıtlarında tutulmasıdır. Türkiye’de bu kayıtlar Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından saklanır. Pek çok kişi iş başvurusu, kamu görevi, güvenlik soruşturması veya vize işlemleri sırasında sabıka kaydıyla karşılaşır.
Bu makalede sabıka kaydının ne olduğunu, hangi durumlarda silinebileceğini ve başvuru sürecinin nasıl işlediğini ayrıntılı şekilde ele aldık. Ayrıca adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki farkları da açıkladık.
Sabıka Kaydı (Adli Sicil Kaydı) Nedir?
Adli sicil kaydı, bir kişinin mahkeme tarafından verilmiş kesinleşmiş ceza kararlarının resmi kaydıdır. Bu kayıtlar devlet tarafından tutulur ve belirli durumlarda sorgulanabilir.
Adli sicil kaydında yer alabilecek bazı bilgiler şunlardır:
- Mahkeme tarafından verilen hapis cezaları
- Adli para cezaları
- Güvenlik tedbirleri
- Mahkumiyet kararları
- Denetimli serbestlik kararları
Bu kayıtlar Adli Sicil Kanunu (5352 sayılı Kanun) kapsamında tutulur ve belirli koşullar oluştuğunda sistemden kaldırılabilir.
Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Arasındaki Fark
Sabıka kaydı konusunda en çok karıştırılan konulardan biri adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki farktır.
Adli Sicil Kaydı
Adli sicil kaydı, aktif olarak görülebilen kayıttır. E-devlet üzerinden alınan sabıka kaydında görünür.
Arşiv Kaydı
Adli sicilden silinen kayıtlar tamamen yok olmaz. Bunlar arşiv kaydına aktarılır. Arşiv kayıtları genellikle:
- Güvenlik soruşturmalarında
- Hakimlik ve savcılık gibi mesleklerde
- Bazı devlet kurumlarında
görülebilir.
Bu nedenle sabıka kaydının silinmesi ile arşiv kaydının silinmesi farklı süreçlerdir.
Sabıka Kaydı Hangi Durumlarda Silinir?
Adli sicil kaydının silinebilmesi için bazı hukuki şartların gerçekleşmesi gerekir. Kanuna göre aşağıdaki durumlar oluştuğunda kayıt adli sicilden çıkarılır.
1. Cezanın İnfaz Edilmesi
Mahkeme tarafından verilen ceza tamamen yerine getirildiğinde kayıt adli sicilden silinerek arşive alınır.
Örneğin:
- Hapis cezasının tamamlanması
- Para cezasının ödenmesi
- Denetimli serbestlik süresinin bitmesi
2. Ceza Zamanaşımı
Belirli süre geçtikten sonra ceza zamanaşımı gerçekleşebilir. Bu durumda da kayıt sistemden kaldırılır.
3. Genel Af
Devlet tarafından çıkarılan genel af durumunda da adli sicil kaydı silinebilir.
4. Şikayetten Vazgeçme
Bazı suçlarda şikayetin geri çekilmesi ve davanın düşmesi halinde kayıt oluşmaz veya silinebilir.
Sabıka Kaydı Silme Başvurusu Nasıl Yapılır?
Sabıka kaydının silinmesi çoğu zaman otomatik olarak gerçekleşir. Ancak bazı durumlarda başvuru yapılması gerekebilir.
Benim önerim şu başvuru yöntemlerinden birini kullanmanızdır.
1. E-Devlet Üzerinden Kontrol
Öncelikle e-devlet üzerinden kayıt durumunuzu kontrol edebilirsiniz.
E-devlet hizmeti: https://www.turkiye.gov.tr/adli-sicil-kaydi
Buradan:
- Adli sicil kaydı
- Arşiv kaydı
görüntülenebilir.
2. Adli Sicil Müdürlüğüne Başvuru
Eğer kayıt silinmemişse şu kurumlara başvurabilirsiniz:
- Cumhuriyet Başsavcılığı
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü
Başvuru sırasında şu belgeler istenebilir:
- Kimlik fotokopisi
- Dilekçe
- Mahkeme kararının örneği
3. Dilekçe ile Başvuru
Sabıka kaydı silme işlemi için resmi dilekçe gönderilebilir. Dilekçede şu bilgiler yer almalıdır:
- Ad soyad
- TC kimlik numarası
- Mahkeme bilgileri
- Silinmesi talep edilen kayıt
Arşiv Kaydı Nasıl Silinir?
Adli sicilden silinen kayıtlar arşivde tutulur. Ancak bazı durumlarda arşiv kaydı da tamamen silinebilir.
Arşiv kaydının silinmesi için genellikle şu şartlar aranır:
- Ceza infazının tamamlanması
- Belirli bir sürenin geçmesi
- Memnu hakların iadesi kararı alınması
Memnu hakların iadesi kararı genellikle mahkeme tarafından verilen bir hak iadesi kararıdır. Bu karar sayesinde bazı haklar yeniden kazanılır.
Sabıka Kaydı Silme Süresi Ne Kadardır?
Sabıka kaydının silinme süresi suçun türüne göre değişebilir. Ancak genel olarak süreç şu şekilde işler:
- Ceza infaz edilince adli sicilden silinir
- Kayıt arşive aktarılır
- Arşiv kaydı ise belirli süre sonunda silinebilir
Bazı durumlarda bu süre 5 yıl ile 15 yıl arasında değişebilir.
