Nüfustaki isim, haklı bir sebep varsa asliye hukuk mahkemesinde açılan isim değişikliği davasıyla değiştirilir. Dava, kişinin yerleşim yerindeki mahkemede nüfus müdürlüğüne karşı açılır; kimliğe ikinci bir isim ekletmek de aynı davayla yapılır.[1][2]
Karar kesinleştiğinde mahkeme bunu nüfus müdürlüğüne bildirir ve yeni isim nüfus kaydına işlenir. Soyadı, doğum tarihi ve diğer kayıtlar olduğu gibi kalır.
İsim Değiştirme Şartları Nelerdir?
Kanunun aradığı tek şart haklı sebeptir.[1] Mahkemelerin haklı sebep olarak kabul ettiği başlıca durumlar şunlar:
- İsmin alay konusu olması, gülünç ya da olumsuz bir anlam taşıması
- Kişinin uzun süredir çevresinde nüfustakinden farklı bir isimle tanınması
- Din ya da kültürel kimlik değişikliği
- İsmin telaffuzunun ya da yazımının günlük hayatta sürekli sorun yaratması
Yargıtay haklı sebebi geniş yorumluyor. Kişinin adından ruhsal olarak rahatsızlık duyması da tanıklarla desteklendiğinde yeterli görülebiliyor. İsim değişikliği ise bir yükümlülükten kurtulmanın yolu olamaz; borçlar, davalar ve sicil kayıtları yeni isimle aynen devam eder.
İsim Değişikliği Davası Nasıl Açılır?
Dava, davacının yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde, ilgili nüfus müdürlüğü davalı gösterilerek açılır.[1][2] Dilekçede mevcut isim, istenen yeni isim ve haklı sebep açıkça yazılmalı; bunu gösteren deliller eklenmelidir:
- Yeni isimle tanındığınızı bilen tanıklar
- Okul, iş ya da sosyal güvenlik kayıtları
- Yeni ismin kullanıldığı yazışmalar ve sosyal medya hesapları
Dilekçe adliyedeki ön büroya verilir; harç ve gider avansı yatırılır. Duruşmada tanıklar dinlenir ve mahkeme genellikle bu tanıklıklara göre karar verir.
On sekiz yaşından küçük bir çocuğun ismini değiştirmek için dava, velayet sahibi anne ya da baba tarafından açılır. Mahkeme bu davalarda çocuğun yararına bakar.
İsim Değişikliği Dilekçesinde Neler Yer Almalı?
Dilekçenin uzun olması gerekmez, ama şu bölümlerin eksiksiz olması gerekir:
- Mahkeme: Yerleşim yerinizdeki asliye hukuk mahkemesi
- Taraflar: Sizin kimlik bilgileriniz ve davalı olarak ilgili nüfus müdürlüğü
- Konu: Hangi ismin hangi isimle değiştirilmesinin ya da hangi ismin eklenmesinin istendiği
- Açıklamalar: Haklı sebebin somut olaylarla anlatımı; örneğin yeni ismin ne zamandan beri ve hangi çevrede kullanıldığı
- Deliller: Tanıkların adları ve adresleri, belgeler
- Hukuki sebep: Türk Medeni Kanunu m.27
Dilekçeye nüfus kayıt örneği eklenir. En sık yapılan hata, haklı sebebi tek cümleyle geçmektir; mahkeme gerekçesi zayıf bir dilekçeyi tanıklar dinlendikten sonra bile reddedebilir.
Kimliğe İsim Nasıl Ekletilir?
İkinci bir isim eklemek de hukuken ad değişikliğidir ve aynı davayla istenir.[1] En güçlü haklı sebep, kişinin aile ya da arkadaş çevresinde o isimle de tanınıyor olmasıdır. Nüfus kaydında en fazla üç ad bulunabildiği için ekleme talebi bu sınırı aşamaz.[2] İsimlerin sırasını değiştirmek, yani ikinci ismi birinci isim yapmak da aynı yolla istenir.
İsim Değiştirme Süreci Ne Kadar Sürer?
Süre mahkemenin iş yüküne bağlıdır. Tanıklar ilk duruşmada dinlenirse dosyaların önemli bir kısmı birkaç ay içinde sonuçlanır. Karar tebliğ edildikten sonra iki haftalık istinaf süresi beklenir;[3] nüfus müdürlüğü kararı ancak kesinleştikten sonra işler. Ardından yeni kimlik kartı için nüfus müdürlüğünden randevu alınır.
Mahkemeye Gitmeden İsim Değiştirilebilir mi?
Kural olarak hayır. Nüfus kaydındaki açık bir yazım hatası nüfus müdürlüğünce düzeltilebilir. Geçmişte belirli dönemlerde, yazım hataları ve gülünç karşılanan adlar için il ya da ilçe idare kurulu kararıyla bir defaya mahsus değişiklik imkânı tanındı. Bu imkânlar süreli olarak getirildi; beğenilmeyen bir ismin değiştirilmesi için bugün dava açmak gerekir.
Soyadı Değişikliği de Aynı Yolla mı Yapılır?
Evlenme ve boşanmada soyadı kanun gereği değişir; bunun için dava gerekmez. Bunların dışında soyadının değiştirilmesi de haklı sebeple açılan bir davayla istenir ve aynı mahkemede görülür.[1] Ancak soyadı aileyle bağlantılı olduğundan mahkemeler bu taleplerde daha sıkı inceleme yapar.
İsim Değişince Hangi Kayıtlar Güncellenir?
Ad değiştiğinde nüfus müdürlüğü, varsa çocuklarınızın nüfus kaydındaki anne ya da baba adını da düzeltir. Diploma, ehliyet, pasaport, banka hesapları ve tapu kayıtları ise kendiliğinden değişmez; kesinleşmiş kararın bir örneğiyle her kuruma ayrıca başvurmak gerekir. Bu işlemlerin bir kısmı e-Devlet’teki nüfus kayıt örneği ile de yürütülebilir.
İsim Değişikliği Davasını Ne Kazandırır?
Bu davalarda mahkemeyi ikna eden çoğu zaman belgelerden çok tanıklardır. Tanığın sizi yıllardır hangi isimle tanıdığını, bu ismin nerede ve nasıl kullanıldığını somut olaylarla anlatabilmesi, kararın yönünü belirler. Koza Avukatlık ve Danışmanlık olarak dava açılmadan önce hangi tanığın neyi anlatacağını ve haklı sebebi hangi belgelerin göstereceğini birlikte belirliyoruz. Yurt dışında yaşıyorsanız davayı vekâletnameyle Türkiye’ye gelmeden de takip edebilirsiniz.
