İtirazın İptali Davası Nedir? Şartları ve Süresi (İİK 67)

İtirazın iptali davası devam eden icra takibi sırasında borçlunun yapmış olduğu itirazı bağlı olarak takibin durması sonucu alacaklının bu itirazın kaldırılması amacıyla açmış olduğu davadır. Genellikle borçlunun borca itirazı sonucu takibin durmuş olması nedeniyle uygulamada sıklıkla borca itirazın iptali davası olarak da bilinmektedir. 

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını ise İcra ve İflas Kanunumuzun 67 maddesi oluşturur. Alacaklının alacağını tahsili için oldukça önemli bir dava türüdür. Dava öncesinde özellikle itirazın iptali davası şartları, süresi ve zamanaşımı süreleri hakkında bilgi sahibi olmamız bu hukuki sürecin başlatılması ve dava süreci bakamından önemlidir. Bu konularda gerekli bilgilere sahip olduktan sonra yazımızın sonunda itirazın iptali dava dilekçesi örneğini inceleyebilirsiniz. Ayrıca 1 yıl içinde itirazın iptali davası açılmaması halinde takip etmeniz gereken hukuki yollar hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. 

İtirazın İptali Davası Nedir?

Ödeme emrinin borçluya tebliğinden itibaren yasal süre içerisinde (7 gün) gerekçeleri ile birlikte borçlunun bu ödeme emrine itiraz etme hakkı vardır. Borçlunun yapmış olduğu bu itiraz sonucu başlatılan icra takibi durur. Alacaklının ise borçlunun yapmış olduğu bu itiraza karşı açmış olduğu karşı davaya itirazın iptali davası adı verilir. 

İtirazın iptali davası süresi içerisinde açılma halinde mahkeme tarafından ve özellikle davacının (alacaklının) sunmuş olduğu delilleri ve dava konusu icra takip dosyasını bir bütün halinde değerlendirerek borcun muaccel olup olmadığını inceler. 

Görülen dava sonrasında davacı yani alacaklı lehine karar verilmesi halinde borçlunun (davalının) daha önce yapmış olduğu itiraz iptal edilerek daha önce itiraz sonucu durmuş olan icra takibi kaldığı yerden devam eder. Ayrıca mahkemece daha önce yapılmış olan bu itirazın kötü niyetli ve haksız olduğu sonucuna varılması halinde borçlunun inkar tazminatı ile karşılaşması muhtemeldir. İtirazın iptali davası zamanaşımı süresi bir yıl olduğundan bu davaların geciktirilmeksizin açılması gerekir. 

İtirazın İptali Davası Şartları

İtirazın iptali davasının açılması ve dava sonucunda davacı yani alacaklı lehine bir karar verilmesi için bir takım koşulların oluşması gerekir. Uygulamada sık karşılaştığımız ve uyuşmazlık konusu yapılan itirazın iptali davası şartları ve özelliklerini aşağıdaki gibi özetlememiz mümkündür. 

Devam Eden Bir İcra Takibi Bulunmalıdır

İtirazın iptali davasında uyuşmazlığın dayanağını daha önce başlatılmış icra takip dosyası oluşturur. İlamlı icra takiplerinde bu yöndeki yasal prosedür farklı olması nedeniyle daha önce itiraz edilen ödeme emri ilamsız icra takip dosyası olmalıdır. 

Ödeme Emrine İtiraz Edilmiş Olmalıdır

İtirazın iptali davası, borçla hakkında başlatılan icra takibine dayanılarak gönderilen ödeme emrine itiraz sonucu açılan bir davadır. Bu nedenle bu hukuki sürecin başlatılabilmesi için öncelikle bu konuda bir itiraz söz konusu olmalıdır. Bununla beraber borçlu bu ödeme emrine yasal sürede itiraz etmiş olması gerekir. Çünkü yasal süre içerisinde ödeme emrine itiraz edilmemesi halinde takip talebi kesinleşeceğinden bu şekilde dava açma yoluna bir gereksinim bulunmayacaktır. 

İtirazın İptali Davası Zamanaşımı Süresi İçerisinde Açılmalıdır

İtirazın iptali davası zamanaşımı süresi, borçlunun yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıldır. Bu süre icra ve iflas kanunumuz ile hak düşürücü süre olarak belirlenmiştir. Bu nedenle bu sürenin kaçırılması dava açma hakkını ortadan kaldıracak ya da açılmış olan davanın reddine sebebiyet verebilecektir. İtirazın iptali davası şartları arasında bu süre önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple dikkat edilmesi oldukça önemlidir. 

Arabuluculuğa Başvuru

İtirazın iptali davasının konusunu, ticari alacaklar, işçi alacakları veya kira alacakları oluşturması halinde dava öncesinde bu tür uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvuru zorunluluğu vardır. Bu nedenle borcun / alacağın niteliği öncesinde tespit edilerek arabuluculuğun zorunlu olduğu durumlar söz konusu olması halinde davacının arabuluculuğa başvuru zorunluluğu vardır. Bu bir dava şartı olması nedeniyle arabuluculuğa başvuru yapılmaksızın davanın açılması halinde davanın reddine karar verilmesi muhtemel bir durumdur. Bu hukuki prosedürün göz ardı edilmesi itirazın iptali dava süresini uzatabilecek bir etkendir. 

Borcu Muaccel Olması Gerekir

İtirazın iptali davasında ispat yükü davacıya aittir. Alacaklı icra takip dosyası ile birlikte borcun gerçekten bulunduğunu kanıtlayabilecek her türlü delili gerekçeleri ile birlikte itirazın iptali dava dilekçesinde belirteli ve buna ilişkin tüm delilleri dava dilekçesine eklenmelidir. Mahkeme tarafından icara takip dosyası ile davacının sunmuş olduğu deliller mahkeme tarafından celp edilen diğer deliller ile birlikte değerlendirilerek borcun muaccel olduğu kanaatine varılması halinde davacı lehine karar verilebilecektir. 

İtirazın İptali Davası Nasıl Açılır?

Görevli ve Yetkili Mahkemeler

İtirazın iptali davalarında görevli mahkemeler genel olarak Asliye Hukuk mahkemeleridir. Ancak özel mahkemelerin bulunduğu yargı mercilerinde borcun niteliğine göre görevli mahkemeler değişebilecektir. Görevli mahkemelerin belirlenmesinde alacağın / borcun türüne göre bir belirleme yapılmaktadır. 

Asliye Hukuk Mahkemesinin Görevli Olduğu Durumlar

• Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar
• Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacaklar
• Mülkiyet hakkından doğan para alacakları
• Haksiz fiil nedeniyle doğan maddi ve manevi tazminat alacakları
• İş mahkemesinin görev alanına girmeyen hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar
• Kira sözleşmesi haricinde genel sözleşmelere dayanan alacaklar
• Vekalet sözleşmesine dayalı alacaklar

Sulh Hukuk Mahkemesinin Görevli Olduğu Durumlar

• Kira sözleşmesinden kaynaklanan kira alacakları
• Kat mülkiyetine tabi olarak aidat ve ortak gider alacakları

Asliye Ticaret Mahkemesinin Görevli Olduğu Durumlar

• Fatura alacakları
• Ticari dava olarak görülen davalardan doğan alacaklar
• Sigorta sözleşmesine dayalı alacaklar
• Cari hesap alacakları
• Satış sözleşmesinden kaynaklanan ticari alacaklar
• Finansal kiralama sözleşmesine dayalı alacaklar
• Taşıma ya da lojistik faaliyetlerinden doğan alacaklar
• Mal satış sözleşmesine dayalı alacaklar

İş Mahkemesinin Görevli Olduğu Durumlar

• İhbar tazminatı alacakları
• Kadım tazminatı alacakları
• Her türlü ücret alacakları (yıllık izin, fazla mesai vs.)
• İşçi alacakları

Tüketici Mahkemesinin Görevli Olduğu Durumlar

• Abonelik sözleşmelerine dayalı alacaklar
• Mesafeli satış sözleşmelerine dayalı alacaklar
• Ayıplı mal veya hizmet nedeniyle kaynaklanan alacaklar
• Tur sözleşmelerine dayalı alacaklar

İtirazın İptali Davasında Yetkili Mahkemeler

İtirazın iptali davasında yetkili mahkemeler belirlenirken genellikle icra takibinin yapılmış olduğu yer mahkemeleri dikkate alınır. Ancak yetkili mahkemelerin belirlenmesinde genel kurallar geçerli olması nedeniyle; 

• Davalının yerleşim yeri mahkemeleri
• Sözleşmenin ifa yeri mahkemeleri
• Haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu yer mahkemeleri 

Ayrıca itirazın iptali davasında yetkili mahkemeler arasında yer alır. 

İtirazın İptali Davasında İspat Yükü

Herhangi bir hakkında varlığını iddia eden taraf bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. İtirazın iptali davsında ispat yükü de davacıya aittir. Borçlunun yapmış olduğu bu itiraz borcu tamamen ortadan kaldırmaz. Alacaklının yani davacının açacağı bu dava ile borcun muaccel olduğunun ispat edilmesi ile borçlunun daha önce yapmış olduğu itiraz sonuçsuz kalacak ve icra takibi kaldığı yerden devam edebilecektir. 

Davacı borcun muaccel olduğunu kanıtlamak adına, senet, fatura, banka dekontu, teslim belgesi veya ticari defter kayıtları gibi her türlü delili mahkemeye sunabilecektir. Buna karşın borçlunun yani davalının borcun ödendiği, zamanaşımına uğradığı ya da hiç doğmadığını iddia etmesi halinde bu iddiaların ispat yükü davacıya aittir. Ancak genel olarak borcun muaccel olduğunu ispat yükü davacıya aittir. Bunun yazımızın sonunda paylaşacağımız itirazın iptali davası dilekçe örneğini inceleyebilirsiniz. 

İtirazın İptali Davası Sonuçları

İtirazın İptali Davasının Kabulü (İtirazın Kaldırılması)

Mahkeme tarafından itirazın iptali davası şartları oluştuğunun anlaşılması ve davacı tarafından borcun muaccel olduğunun anlaşılması halinde davacı lehine karar verilir. 

Davanın kabulü sonucunu doğuran bu karar sonrası icra takip dosyası yeniden gündeme gelir. Bu karar sonrası icra takibine kaldığı yerden devam etme imkanı doğar. Böylelikle alacaklı, haciz talep etme, mal varlığı araştırması ve devamında satış yoluna başvurma gibi cebri icra yoluna başvurma hakkına sahip olur.

İtirazın İptali Davasının Reddi

Görülecek olan dava sonrasında mahkeme tarafından itirazın iptali davası şartlarının oluşmadığı ya da davacının (alacaklının) borcun muaccel olduğunu ispatlayamaması halinde davanın reddine karar verilir. Bu durumda davalının (borçlunun) daha önce yapmış olduğu itiraz aynen geçerliliğini koruyarak icra takibi devam etmez. Diğer bir ifade ile alacaklı her türlü cebri icra hakkını kaybeder. Borçlu tarafında ise borcun gerçekte bulunmadığının tespiti için menfi tespit davası gündeme gelebilir.

İtirazın İptali Davasında İnkar Tazminatı

İtirazın iptali davası sonucu davacı lehine karar verilerek dava konusun borcun muaccel olduğunun mahkeme kararı ile anlaşılması halinde kötü niyet tazminatı ve inkar tazminatı alacaklının (davacının) talebi doğrultusunda gerçekleştirileceğinden davanın itirazın iptali davası dilekçesi veya yapılacak olan duruşmalarda bu hususu mutlaka belirtmesi gerekir. 

İtirazın İptali Davasında Arabuluculuk Dava Şartı Mı?

İtirazın iptali davasında arabuluculuk genel olarak zorunludur. Ancak kısmen de olsa alacağın türü ve niteliğine göre değişiklik gösterebilir. Dava öncesinde arabuluculuğun zorunlu olduğu hallerde, arabuluculuğa başvurmadan dava açılması dava şartı olması nedeniyle davanın reddine şeklinde hüküm kurulması mümkündür. Bunun için dava öncesinde arabuluculuğa başvurunun zorunlu olduğu dava türlerini incelemenizde fayda vardır. 

İtirazın İptali Davasında Arabuluculuğa Başvuru Zorunluluğu Olan Alacaklar

İtirazın İptali Davasında Arabuluculuğa Başvuru Zorunluluğu Bulunan Alacaklar / Borçlar

Ticari mal satışından kaynaklanan alacak

Fatura alacağı

Cari hesap alacağı

Şirketler arasındaki ticari alacaklar

Ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar

Ticari tazminat alacakları

Bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacaklar

Kıdem tazminatı alacağı

İhbar tazminatı alacağı

Fazla mesai ücreti alacağı

Yıllık izin ücreti alacağı

Ücret alacağı

Prim ve ikramiye alacağı

Tüketici kredisi alacağı

Abonelik sözleşmesinden kaynaklanan alacak

 

1 Yıl İçinde İtirazın iptali Davası Açılmaması

1 yıl içinde itirazın iptali davası açılmaması hak düşürücü bir süre olması nedeniyle alacaklının bu yönde dava açma hakkı kaybolur. Bu husus mahkemece talep olmaksızın re’sen dikkate alınarak açılmış olan davanın itirazın iptali davası şartları oluşmaması nedeniyle reddedilmesi sonucunu doğurabilecektir. 

1 yıl içinde itirazın iptali davası açılmaması doğrudan alacaklının alacağını tahsilini imkanını ortadan kaldırmaz. Alacaklının alacağın niteliğine göre genel zamanaşımı sürelerinde “alacak davası” açarak borcunu yeni bir hukuki işlem ile tahsil etme imkanına sahiptir. Bu bir yıllık sürenin kaçırılması yeni bir davaya sebebiyet vereceğinde önemle üzerinde durulması gereken bir hak düşürücü süredir. Buna karşın bu süresinin kaçırılması borcu tamamen ortadan kaldırmaz. 

Açılacak olan alacak davası ile tıpkı iptal davasında olduğu gibi borcun muaccel olup olmadığı konusu araştırılır. Mahkemece borcun muaccel olduğu sonucuna varılması halinde alacaklının bu mahkeme kararına istinaden diğer icra takibinden farklı olarak bu kez yeniden ilamlı icra takibi başlatması gerekir. 

İtirazın İptali Davası Ne Kadar Sürer?

Yerel mahkemelerde ve yüksek yargı organlarında görülecek olan davaların ne kadar süreceğinin önceden kestirilmesi oldukça zordur. Davanın nitelik ve kapsamına göre, taraf sayısına göre, bilirkişi incelemesi veya keşif yapılıp yapılmayacağına göre bu süreler değişir. Ayrıca kararın kesinleşmesine kadar olan süreç yine dava süresi dahilinde olması nedeniyle istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulmuş olması da dava süresini etkileyen önemli bir unsurdur. Genel bir süre belirtmek zor olsa da mesleki tecrübelerimize dayanarak benzer davaların 6 ay ile 1,5 yıl içerisinde sonuçlanabildiğini söyleyebiliriz. 

İtirazın İptali Davası Vekalet Ücreti

Diğer hukuk davalarında olduğu gibi itirazın iptali davası vekalet ücreti ve diğer dava harç ve yargılama giderleri davacıdan peşin olarak tahsil edilir. Açılacak olan dava sonucunda davacı lehine bir karar verilmesi halinde tüm bu gider ve masraflar ile vekalet ücreti davalı taraftan tahsil edilerek tekrar davacı tarafa ödenir. 

İtirazın iptali davası vekalet ücreti dava değerine göre nispi olarak hesaplanır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre nispi olarak alınacak vekalet ücretleri genellikle dava konusu değerin %15’i olarak belirlenir. Bu nedenle dava konusu değerin artması ile birlikte vekalet ücretinde de artış meydana gelebilecektir. 

İtirazın İptali Davası Dilekçe Örneği

… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

(Alacağın Niteliğine Göre Görevli Mahkeme Değişebilecektir.)

DAVACI

Adı ve Soyadı : … (Varsa şirket unvanı)

T.C. Kimlik No (Vergi No : …

Adres : …

VEKİLİ

Avukat : …

Adres : …

DAVALI

Adı ve Soyadı : … (Varsa Şirket Unvanı)

T.C. Kimlik No : …

Adres : …

DAVA KONUSU : Borçlu …’in yapmış olduğu icra takibine itirazın iptali ve icra takibinin devamına karar verilmesi ile inkar tazminatına hükmedilmesi talebi

DAVA DEĞERİ : … TL

AÇIKLAMALAR : 

 

1. Yukarıda açık kimlik ve adres bilgileri yazılı davalı aleyhine … İcra Müdürlüğünün …../….. esas sayılı takip dosyası ile …. TL tutarında alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılmıştır. 
2. Başlatılan icra takibi sonucunda; İcra Müdürlüğü tarafından … tarihinde borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş olup, borçlu yasal sürede gerekçeleri ile birlikte ödeme emrine itiraz etmiştir. Yapılan bu itiraz nedeniyle icra takibi durmuştur. 
3. Borçlunun yapmış olduğu bu itiraz dilekçesi … tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir. 
4. … İcra Müdürlüğünün ……/….. Esas sayılı takip dosyasında talep edilen alacak …. tarihli sözleşmeye dayanmaktadır. Bu nedenle yasal olarak borçlu ile borç ilişkisi doğmuş ve borç muaccel hale gelmiştir. 
5. Borcun muaccel olduğu itirazın iptali dava dilekçesine ekli her türlü belgeden anlaşılmaktadır. Borçlunun yapmış olduğu bu itiraz tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğu gibi icra takibinin sürüncemede kalmasına yönelik bir itirazdır. 
6. Borcun muaccel olduğu dava dilekçesine ekli belgelerden de anlaşılacağı üzeri itirazın iptali ve durmuş olan icra takibinin devamına karar verilmesi gerekmektedir. 
7. Ayrıca davalının yapmış olduğu bu itiraz haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle inkar tazminatı koşulları oluşmuştur. 

YASAL DAYANAKLAR : İcra ve İflas Kanununun 67 ve devamı maddeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunun, Borçlar Kanunu ile ilgili mevzuat hükümleri

DELİLLER : … İcra Müdürlüğünün …../….. Esas sayılı takip dosyası, Faturalar, Cari hesap dökümleri, bilirkişi incelemesi, ticari defter kayıtları, tanık beyanları ve her türlü yasal deliller

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda arz ve izah edilmiş olan nedenlerden dolayı; 

1. Davanın kabulüne
2. Davalının … İcra Müdürlüğünün …../….. esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline
3. İcra takibinin kalmış olduğu yerden devamına
4. Davacı aleyhine İcra ve İflas Kanununun 67. Maddesi uyarınca inkar tazminatına hükmedilmesine,
5. Bütün yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve İmza)

İtirazın İptali Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Yukarıda hazırlamış olduğumuz itirazın iptali dava dilekçesi sadece şekil açısından örnek teşkil edebilecek niteliktedir. Her türlü dava dilekçesinin mevcut hukuki uyuşmazlığa göre kişiye özel olarak hazırlanması gerekir. Bu nedenle dava dilekçesinin deneyimli bir Kartal icra avukatı desteğiyle mevcut hukuki durumunuza göre hazırlanması gerekir.

SIK SORULAN SORULAR

İtirazın İptali Davası Kaç Celse Sürer?

Herhangi bir davanın ne kadar sürede sonuçlanacağı ve karara bağlanacağının önceden kestirilmesi zor olduğu gibi davaların kaç celsede sonuçlanacağını da önceden kestirmek oldukça zordur. Davaların kaç celsede süreceği genellikle mahkemelerin iş yoğunluklarına ve görülen davanın niteliğine göre değişiklik gösterebilir. Genel geçerli olmasa da itirazın iptali davaları genellikle 4 – 6 celse sürebilmektedir. 

Süresinde İtirazın İptali Davası Açılmazsa Ne Olur?

Süresinde itirazın iptali davalarının açılmaması hak düşürücü süre olması nedeniyle borçlunun alacağını bu şekilde kanıtlaması imkansız hale gelir. Ancak bu sürelerin kaçırılması tamamen alacaklının borcunu tahsil edemeyeceği anlamına gelmez. Genel hükümlere göre açacağı alacak davası ile borcun muaccel olduğunu kanıtlama imkanına sahiptir.

İtirazın İptali İçin Hak Düşürücü Süre Ne Kadardır?

İtizarın iptali davası için hak düşürücü süre 1 yıldır. Bu süre içerisinde davanın açılması gerekir. 1 yıllık sürenin başlangıcı ise borçlunun ödeme emrine yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren işlemeye başlamaktadır. 

İtirazın İptali Davası Kazanıldıktan Sonra Ne Olur?

İtirazın iptali davasının, davacı lehine sonuçlanması halinde daha önce borçlunun yapmış olduğu icra takibine itiraz nedeniyle durmuş olan icra takibi kaldığı yerden devam eder. Bununla birlikte davacının talebi üzerine %20’den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesi mümkündür. 

İtirazın İptali Davalarında Tanık Dinlenir Mi?

Hukuk davalarında tanık beyanları önemli bir delil niteliği taşır. Mahkemece esasa ilişkin bir etki edeceği kanaatine varılması halinde itirazın iptali davalarında da tanık dinlenmesi mümkündür. 

İtirazın İptali Davası Alacak Davasına Dönüşür Mü?

İtirazın iptali davası açılmasından sonra davacının süresi içerisinde ve yasal gerekçeleri ile mahkemeye sunacağı ıslah dilekçesi ile birlikte davanın alacak davasına dönüşmesi mümkündür. 

İtirazın İptali Davasını Kim Açar?

İtirazın iptali davası başlatılan icra takibi sonrasında borca itiraz edilmesi halinde ve itirazın iptali dava şartlarının oluşması ile birlikte alacaklı tarafından açılır. Alacaklının itirazın iptali dava süresi içerisinde bu davayı açması gerekir. Aksi halde alacağın muaccel olduğunu kanıtlanmak adına alacak davası açması zorunlu hale gelebilecektir.