Anadolu yakası avukat arayışındaysanız işe şuradan başlamak gerekir: yakadaki davaların büyük bölümü tek bir adreste görülür — İstanbul Anadolu Adalet Sarayı. Adliye Kartal’da ve yakanın ağır ceza mahkemelerinden aile mahkemelerine kadar çoğu birim burada. Aşağıda hangi dosyanın nereye düştüğünü ve her dava türünde ilk hangi sürenin işlediğini yazdık.
Anadolu yakasında davanız nerede görülür
Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Ümraniye, Maltepe, Kartal, Pendik, Tuzla, Sancaktepe, Sultanbeyli ve Çekmeköy’de oturuyorsanız dosyanız kural olarak İstanbul Anadolu Adliyesi’ne düşer. Bu, ilçenizde ayrı bir adliye olmamasından kaynaklanır; adli yargı birimleri yakanın tamamı için tek merkezde toplanmıştır.
Adliyenin ortak olması, hangi mahkemenin yetkili olduğu sorusunu ortadan kaldırmaz. Ceza davasında yetki suçun işlendiği yere, boşanmada eşlerden birinin yerleşim yerine ya da son altı aydır birlikte oturulan yere, iş davasında işverenin adresine veya işin görüldüğü yere bakılarak belirlenir. Bu yüzden Anadolu yakasında oturan birinin dosyası bazen başka bir adliyede açılır.
Ağır ceza mahkemesi: hangi dosyalar buraya gelir
Anadolu yakası ağır ceza avukatı arayanların dosyaları neredeyse istisnasız aynı yere düşer, çünkü yakanın ağır ceza mahkemelerinin tamamı Kartal’daki adliyededir. Görev sınırı 5235 sayılı Kanun’da belirlenmiştir. Bu mahkemeler; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlara bakar. Belirleyici olan sonuçta verilecek ceza değil, kanunun o suç için öngördüğü üst sınırdır. Kasten öldürme, nitelikli yağma, uyuşturucu ticareti, nitelikli dolandırıcılık ve işkence bu kapsamdadır.
Ağır ceza dosyalarında iki nokta pratikte fark yaratır. Birincisi zorunlu müdafi: alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda sanığın müdafisi olmadan yargılama yapılamaz, talep hâlinde barodan ücretsiz görevlendirilir. İkincisi tutukluluk: bu dosyalarda tutuklama daha sık uygulanır ve tutukluluğun devamı kararları belirli aralıklarla yeniden verilir. Her karara ayrı ayrı itiraz edilebilir ve itiraz süresi yedi gündür.
Soruşturma aşamasında yapılanlar çoğu zaman kovuşturmadan daha belirleyicidir. İfade tutanağı, olay yeri inceleme raporu ve iletişim tespiti kararları dosyanın iskeletini kurar; duruşmada tartışılan da bu iskelet olur. Kasten öldürme ve yağma dosyalarında izlediğimiz yolu ayrıca yazdık.
Tutukluluk süreleri ve tahliye
Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk süresi kural olarak en çok iki yıldır. Zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek uzatılabilir; uzatma süreleri toplamı üç yılı aşamaz. Yani üst sınır beş yıldır. Terör suçlarında bu süreler ayrıca düzenlenmiştir.
Süre dolmasa bile tahliye talebi her aşamada yapılabilir. Mahkeme tutukluluğun devamına karar verirken kuvvetli suç şüphesinin ve tutuklama nedeninin hâlâ sürüp sürmediğini yeniden değerlendirmek zorundadır; matbu gerekçe bu değerlendirmenin yerine geçmez. Devam kararlarının her birine ayrı ayrı itiraz edilebilir ve itiraz süresi yedi gündür.
Tutuklamanın alternatifi adli kontroldür: yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, konutu terk etmeme ya da elektronik kelepçe. Ağır ceza dosyalarında savunmanın işi çoğu zaman tutuklamayı tümden reddettirmek değil, adli kontrolün yeterli olduğunu somut olgularla göstermektir.
İstinaf: karar nereye gider
Anadolu Adliyesi’nde verilen ilk derece kararlarına karşı istinaf yolu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne açıktır; bu mahkeme Bakırköy’dedir. Yani dosyanız Kartal’da görülse de kanun yolu incelemesi yakanın diğer tarafında yapılır. Duruşmalı inceleme kararı verilirse duruşma da orada görülür.
Ceza dosyalarında istinaf süresi hükmün duruşmada okunmasından ya da tebliğinden itibaren yedi gün, hukuk dosyalarında iki haftadır. İstinaf aşamasının nasıl işlediğini ayrı bir sayfada anlattık.
Aile ve boşanma davaları
Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anadolu yakasında oturan çiftlerin dosyaları Kartal’daki aile mahkemelerinde görülür.
Anlaşmalı boşanmada evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve tarafların protokolde tam mutabık olması gerekir; hâkim protokolü uygun bulmazsa dosya çekişmeliye döner. Çekişmelide ise velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat aynı dosyada karara bağlanır ve birinde verilen taviz diğerini etkiler. İlçe bazında ayrıntı için Maltepe, Pendik ve Kadıköy sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İş davaları: önce arabuluculuk
Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin alacağı ve işe iade taleplerinde doğrudan dava açılamaz; arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla iş mahkemesine gidilir.
İşe iade davasında süre çok kısadır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre hak düşürücüdür ve kaçırıldığında işe iade talebi tümüyle düşer, geriye yalnızca tazminat talepleri kalır.
İcra takibi ve itiraz süresi
Ödeme emri elinize ulaştığında itiraz süresi yedi gündür. İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur; alacaklı bunu aşmak için itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gitmek zorunda kalır. Süre kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
Maaş haczinde kural, net ücretin dörtte birinden az olmamak üzere en fazla dörtte birinin kesilmesidir; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır. Emekli maaşı ise kural olarak haczedilemez, borçlunun kendi muvafakati olan hâller ayrıktır.
Adliyeye gitmeden yapabilecekleriniz
Hakkınızda dosya olup olmadığını e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’ndan görebilirsiniz. Ceza, hukuk ve icra dosyaları burada listelenir; gizlilik kararı bulunan soruşturmalar görünmez. Duruşma günleri, ara kararlar ve tebligatlar da aynı ekrandan takip edilebilir.
Başka bir şehirde ya da yurt dışındaysanız duruşmaya SEGBİS ile katılmak mümkün olabilir. Bu mahkemenin takdirindedir ve önceden talep edilmesi gerekir. Vekâlet verdiğinizde duruşmaların çoğuna bizzat katılmanız gerekmez; kanunun bizzat dinlenmeyi zorunlu kıldığı hâller bunun dışındadır.
Anadolu yakası avukat olarak nasıl çalışıyoruz
Anadolu yakası avukat arayışının pratik tarafı da var: büromuz Kartal Cevizli’de, adliyeyle aynı ilçede. Dosya inceleme, duruşma, tutukluyla görüşme ve süreye bağlı itiraz başvurularında aynı gün hareket edebiliyoruz. Ağır ceza ve icra dosyalarında bunun pratik bir karşılığı var, çünkü süreler gün değil bazen saat üzerinden işliyor.
İlk görüşmede üç şeyi netleştiriyoruz: dosyanın hangi aşamada olduğu, işleyen en yakın sürenin ne zaman dolduğu ve elde hangi belgelerin bulunduğu. Bunlar netleşmeden strateji konuşmak erken olur.
